Co to jest zachowek?
Zachowek jest instytucją prawa spadkowego mającą na celu ochronę najbliższych osób spadkodawcy (tj. spadkobierców ustawowych) przed swobodnym sporządzeniem testamentu przez spadkodawcą oraz swobodnym przekazywaniem przez spadkodawcę darowizn będących jego majątkiem.
Zdarza się bowiem tak, że najbliższa rodzina zostaje pominięta w testamencie, bo cały majątek został zapisany przez spadkodawcę osobie spoza kręgu spadkobierców ustawowych (czyli np. sąsiadowi). I wówczas najbliższa rodzina będzie mogła skorzystać z zabezpieczającego ich prawa do zachowku, domagając się dla siebie części majątku spadkodawcy.
Kto ma prawo do zachowku?
Do zachowku mają prawo następujący krewni spadkodawcy:
-
a) zstępni (dzieci, wnuki oraz prawnuki)
-
b) małżonek
-
c) rodzice
Kto nie ma prawa do zachowku?
Do zachowku nie ma prawa rodzeństwo (brat, siostra) oraz dziadkowie.
Jaka jest wysokość zachowku?
Zgodnie z przepisami prawa:
-
a) małoletniemu zstępnemu oraz osobie trwale niezdolnej do pracy - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym
-
b) pozostałym zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy - połowa wartości tego udziału
Co istotne, podczas ustalania udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się również spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili. Jednak nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia bądź zostali wydziedziczeni.
Kiedy nie należy Ci się zachowek?
Przepisy prawa przewidują również następującą możliwość. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
-
a) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
-
b) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
-
c) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać wprost z treści testamentu. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.
Jak uniknąć zapłaty zachowku?
Istnieje kilka możliwości na skuteczne uniknięcie zapłaty zachowku. W dużym uproszczeniu można tego dokonać poprzez:
-
a) wydziedziczenie (wyżej opisane)
-
b) zawarcie umowy dożywocia
-
c) zrzeczenia się dziedziczenia przez spadkobiercę
-
d) powołanie się na zasady współżycia społecznego (5 k.c.)
Jednak nic nie jest zero-jedynkowe, gdyż wszystko de facto zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Aby upewnić się co do słuszności swoich racji należy skonsultować swoją sprawę z radcą prawnym lub adwokatem.
Zachowek - termin przedawnienia
Uprawnienie dochodzenia zapłaty zachowku można dochodzić w maksymalnym terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu.
Chcesz wiedzieć więcej? Skontaktuj się z nami. Postaramy się pomóc!
Niniejszy wpis na blogu zawiera informacje w ogólności na temat omawianego zagadnienia prawnego. Wpis nie stanowi porady prawnej, ani nie stanowi rozwiązania konkretnej sprawy bądź problemu prawnego. Z tego względu swoją indywidualną sytuację prawną i faktyczną zawsze rekomendujemy bezpośrednio skonsultować z radcą prawnym lub adwokatem, którzy posiadają specjalistyczną prawniczą wiedzę do udzielenia niezbędnej pomocy prawnej i możliwości reprezentacji swojego klienta w sądzie.
radca prawny Warszawa, prawnik Warszawa, radca prawny Grudziądz, prawnik Grudziądz, porada prawna Warszawa, porada prawna Grudziądz, kancelaria prawna Warszawa, kancelaria prawna Grudziądz, pomoc prawna Warszawa, pomoc prawna Grudziądz, dobry prawnik Warszawa, dobry prawnik Grudziądz